FB IMG 1432740461817

Καταθέσεις Ελλήνων: το καυτό θέμα των ημερών. Κινδυνεύουν από κούρεμα ή όχι;

Γράφει η Όλγα Ν. Τσιπτσέ

Οι εξελίξεις στο πολιτικό στίβο, τις τελευταίες μέρες, ήταν ακραίες και καλπάζουσες. Ποτέ κανένας πριν λίγα χρόνια δε θα φανταζόταν τέτοια εξέλιξη στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική ζωή της χώρας. Μέχρι πριν 10 χρόνια καμαρώναμε ως Έλληνες την άνοδο της Ελλάδος και την ανάπτυξή της σε όλους τους τομείς.

Και όμως σήμερα ερχόμαστε αντιμέτωποι με έχα γεγονός που δεν έχει προηγούμενο. Όχι τη χρεοκοπία της χώρας, γιατί αυτό στην Ελλάδα έχει προηγούμενο, αλλά την τόσο άδικη, απότομη - όπως όλα αυτά τα γεγονότα άλλωστε - μοιραία εξέλιξη του τραπεζικού γίγνεσθαι.

Για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, η Ελλάδα δεν μπορεί να εκδιωχθεί από την ΕΕ ή από τη ζώνη Ευρώ, εκτός αν η ίδια το θελήσει. Οι πιέσεις βέβαια,  που θα ασκηθούν, είναι τέτοιες, που ίσως, αν βρεθεί σε δεινή θέση, να το θελήσει όντως η ίδια! Ένα ΟΧΙ λοιπόν στο Δημοψήφισμα δε σημαίνει τίποτα σε αυτό τον τομέα. Ούτε η χρεοκοπία που φαινομενικά υπέστη επηρεάζει την Ελλάδα και τους Ελληνες. Σε ό,τι αφορά τη φήμη και το όνομά της, άλλωστε, ποτέ δεν ήταν σε καλύτερη θέση μέσα στην Ευρώπη, καθώς πάντα για τους Ευρωπαίους "φίλους" μας , ακόμη και στις καλές εποχές,ήμασταν το απωλολώς πρόβατο, οι τεμπέλιδες, οι άξεστοι και πάντα μας κοιτούσαν με μισό μάτι δυσπιστίας, γεγονός που μπορεί να αντιληφθεί κανείς και από ένα τόσο ασήμαντο και ευτελές πανηγύρι όπως η Γιουροβίζιον!

Τι λοιπόν διακυβεύεται αν η Ελλάδα πει ΟΧΙ στο δημοψήφισμα , ή ακόμη και αν πει ΝΑΙ αλλά οι εταίροι δε δεχτούν νέα συμφωνία;

Αυτό είναι το θέμα που πρέπει να ξεκαθαριστεί και είναι κάτι που ίσως δε θα έχει τόσο καλή τροπή για τους Έλληνες.

Ήδη, επειδή οι τράπεζες ξεμένου από ρευστότητα, λόγω μη ένεσης ρευστότητας από τον ELA, η κυβέρνηση, αναγκάστηκε , για καλό, να επιβάλλει έλεγχο επί των κεφαλαίων και των αναλήψεων.Ο έλεγχος των κεφαλαίων των επιχειρήσεων είναι πολύ σημαντικός. Τo capital control στις καταθέσεις πολιτών, είναι ήσσονος σημασίας και δεν επηρεάζουν άμεσα την κοινωνική ζωή. Εκεί όμως, που παρατηρήθηκε σοβαρό πρόβλημα, ήταν στις πληρωμές των επιχειρήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, θα έπρεπε να συσταθεί ένας ειδικός μηχανισμός στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο οποίος να διατίθεται να ελέγχει και να εγκρίνει τις πληρωμές ειδικά για τις επιχειρήσεις.

Τι είναι το capital control: Όταν υπάρχουν φαινόμενα όπως το σημερινό στη χώρα μας, με αθρόα προσέλευση καταθετών στα ΑΤΜ, όταν μιλάμε για bank run και ολοκληρωτική κατάρρευση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος, το κράτος επιβάλλει έλεγχο στα κεφάλαια , ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες αναλήψεις. Η έλλειψη ψυχραιμίας και η αθρόα αυτή ανάληψη των καταθέσεων θα σημάνει μία πολύ αρνητική εξέλιξη.

atm1 600x275

Για να μην υπάρχει και εδώ σύγχηση, πρέπει να αναφερθεί, ότι αυτό το γεγονός ΔΕΝ έχει να κάνει με την μη αποπληρωμή δόσης προς το ΔΝΤ. Πράγματι, μπορεί η Ελλάδα να μην αποπλήρωσει τη δόση και έχει αυτή τη δυνατότητα, αλλά αυτό δεν θα σημαίνει απαραίτητα, πιστωτικό γεγονός. Άλλωστε, σχετική ανακοίνωση έχει κάνει και το ΔΝΤ. Οπότε πιστωτικό γεγονός, δεν μπορεί να γίνει αυτόματα. Θα πρέπει κανείς να προσφύγει στον αρμόδιο διεθνή Οργανισμό ISDA (International Swaps and Derivatives Association), ο οποίος αποφασίζει το εάν και κατά πόσο μία χώρα θα κηρύξει χρεοκοπία.

Το σημαντικότερο είναι να γίνει άμεσα η "τροφοδότηση" με ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών. Εφόσον υπάρξει, δεν θα έχουμε πρόβλημα, μέχρι την Κυριακή. 

Σε περίπτωση,  όμως που όλα πάνε στραβά, τι θα γίνει με τις καταθέσεις των πολιτώνΘα γίνει το προφανές. Οι καταθέσεις σε ευρώ μετατρέπονται σε ποσά άλλων νομισμάτων, εφόσον υπάρχει νέο εθνικό νόμισμα. Δεν μηδενίζονται. Στην ουσία, οι καταθέσεις είναι οι απαιτήσεις των πολιτών, απέναντι στις τράπεζες. Άρα μένουν ως έχουν, φυσικά με έλεγχο επί των αναλήψεων.Το πρόβλημα στο νέο εθνικό νόμισμα είναι ότι θα υποτιμηθεί σε μεγάλο ποσοστό. Άρα και η κατάθεση σε ευρώ, ύψους για παράδειγμα, 20.000 ευρώ, δεν θα έχει πια την ίδια αξία, αλλά σαφώς μειωμένη. Η υποτίμηση μάλιστα, δεν αποκλείεται να φτάσει στο 50% ή και παραπάνω.

Όμως,  ακόμη ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ! Ακόμη δεν υπάρχει θέληση της Ελλάδος για έξοδο από ευρωζώνη. Και είναι πολύ πιθανό να βρεθεί μία λύση πριν κάποια αρνητική εξέλιξη!

Το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί εάν το ποσό της χρηματοδότησης, ύψους 15,5 δισ. ευρώ, αυξάνονταν κατά 5 δισ. ευρώ, μέσω της αύξησης του ορίου αγοράς εντόκων γραμματίων των τραπεζών από το δημόσιο, ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των πολιτών και οι λοιπές υποχρεώσεις μας. Οι υποχρεώσεις μας τους τελευταίους μήνες πληρώνονται μέσα από τις κρατικές οικονομίες, με αποτέλεσμα δήμοι και ταμεία να έχουν στερέψει.

Υπάρχει άραγε ενδεχόμενο "κουρέματος", σε κάποιο μεγάλο ποσοστό, των καταθέσεων των πολιτών; 

Το πρόβλημα ξεκινάει στην περίπτωση που υπάρχει Κεφαλαιακή Ανεπάρκεια των τραπεζών. Αυτή τη στιγμή και με βάση τα τελευταία στρες τεστ, οι τέσσερις συστημικοί όμιλοι (Εθνική, Alpha Bank, Πειραιώς, Eurobank), συμπεριλαμβανομένων και των θυγατρικών τους, και η Attica Bank είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένοι

Μέχρι και το τέλος του έτους, η Τράπεζα της Ελλάδος θα διενεργήσει νέες ασκήσεις αντοχής, για την εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών, ώστε οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας να παραμένουν πάνω από τα ελάχιστα όρια έως και το τέλος του 2015.

Αν προκύψουν νέες ανάγκες, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) έχει στη διάθεσή του απόθεμα 8 δισ. ευρώ περίπου από το πακέτο της ανακεφαλαιοποίησης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναπλήρωση των ελλειμμάτων, εφόσον βέβαια προκύψουν.

Αυτή τη στιγμή οι ελληνικές τράπεζες στηρίζονται από το Ευρωσύστημα για την κάλυψη του «κενού» που υπάρχει μεταξύ των δανείων που έχουν χορηγήσει και των καταθέσεων που διατηρούν οι πελάτες τους.

Πρόκειται για μία στήριξη που κυμαίνεται γύρω από τα επίπεδα των 70 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες  για να κινδυνεύσουν θα πρέπει να δημιουργηθεί πανικός στους καταθέτες, οι τελευταίοι να προχωρήσουν σε μαζικές αναλήψεις και οι αρχές να μην είναι σε θέση να σταματήσουν την «αιμορραγία» χωρίς την επιβολή περιορισμών.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κύπρου, όπου οι αρχές αναγκάστηκαν να περιορίσουν την κίνηση των κεφαλαίων, για να μην καταρρεύσει το σύστημα από τις μαζικές αναλήψεις, μετά την απόφαση για «κούρεμα» των καταθέσεων.

ΑΡΑ:

Οι κίνδυνοι για τις ελληνικές τράπεζες μετά την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης έχουν περιοριστεί σημαντικά, ενώ υπάρχουν ακόμη επαρκή αποθέματα για τη στήριξη του συστήματος.

Εάν όμως, η Ευρώπη θελήσει να τραβήξει τα πράγματα στα «άκρα», δυσκολεύοντας την προσπάθεια της χώρας μας για επιστροφή σε βιώσιμη ανάπτυξη, τα ρίσκα θα αυξηθούν. Η ΕΚΤ έχει τυπικά κάθε δικαίωμα να τραβήξει την πρίζα,  γιατί η ΕΚΤ με βάση τον κανονισμό δεν μπορεί να συνεχίσει τη βοήθεια προς το τραπεζικό σύστημα, και ήδη έγινε σαφές στην ελληνική πλευρά ότι δεν θα υπάρξει χρηματοδότηση χωρίς πρόγραμμα, χωρίς δηλαδή την υπογραφή νέας συμφωνίας δηλαδή ενός νέου μνημονίου.

Η περίπτωση της Κύπρου είναι ενδεικτική: Η ΕΕ αποφάσισε για ένα μικρό ποσό της τάξης των 10 δισ. ευρώ περίπου, να επιβάλλει «κούρεμα» στους καταθέτες. Η απόφαση αυτή έθεσε προσωρινά την κυπριακή οικονομία εκτός ευρώ, δεδομένων των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων που εφαρμόζονται έως και σήμερα, πλήττοντας καίρια την εμπιστοσύνη στο νησί.  

ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΥΤΟ;

Η ΕΚΤ θα μπορούσε χθες να θεωρήσει,  ότι τα ομόλογα των ελληνικών τραπεζών που χρησιμοποιούνται ως ενέχυρα, είναι μη αξιόπιστα. Με απλά λόγια η ΕΚΤ μπορεί να ζητήσει πίσω τα λεφτά του ELA, δηλαδή 89 δισ. ευρώ. 

Πώς μεταφράζεται στην πραγματική οικονομία αυτό; Αυτό θα οδηγούσε τις τράπεζες σε ολοκληρωτική κατάρρευση. Τότε θα καλούνταν να πληρώσουν με τη σειρά οι μέτοχοι, οι ομολογιούχοι αλλά και οι καταθέτες. Ο κίνδυνος δηλαδή του κουρέματος των καταθέσεων, τουλάχιστον ως φόβος, είναι υπαρκτός. Στις τράπεζες άλλωστε υπάρχουν εγκλωβισμένα περίπου 120 δισ. ευρώ καταθέσεων μετά τα capital controls.

Οι ίδιες οι τράπεζες δίνουν ακόμη μια σκληρή μάχη με τον χρόνο, καθώς τα ρευστά διαθέσιμα εξαντλούνται μέρα με τη μέρα, ενώ σταδιακά το όριο των 60 ευρώ την ημέρα ακυρώνεται στην πράξη και αρκετά ATM δίνουν πλέον χαρτονομίσματα μόνο των 50 ευρώ ή και 40 ευρώ. Αυτός ήταν και ο λόγος που το όριο για τους συνταξιούχους χωρίς κάρτα αναθεωρήθηκε από το αρχικό ποσό των 360 ευρώ στα 240 ευρώ στη συνέχεια, για να περιοριστεί τελικώς στα 120 ευρώ. Η κατάσταση βρίσκεται πλέον σε τόσο οριακό σημείο, ώστε να εκφράζονται φόβοι για την εξάντληση μέχρι το τέλος της εβδομάδας των ρευστών που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες. Μέσα σε αυτό το κλίμα κανείς δεν μπορεί να πει πότε ακριβώς και κάτω από ποιες συνθήκες θα ανοίξουν ξανά οι τράπεζες.

Ο κίνδυνος για κούρεμα σε όλες τις καταθέσεις

Κούρεμα καταθέσεων στην Ελλάδα όπως στην Κύπρο – Ανάλυση της Deutsche Welle

Μέχρι το τέλος του 2015, οι καταθέσεις έως 100.000 ευρώ καλύπτονται από την κρατική εγγύηση. Στη συνέχεια, εφόσον ολοκληρωθεί το σχέδιο για την τραπεζική ένωση της ευρωζώνης, η εγγύηση θα παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Συγκεκριμένα ο ελληνικός νόμος (νόμος 3746/2009) προβλέπει ότι η εγγύηση των «ασφαλισμένων» (έως 100.000 ευρώ) καταθέσεων παρέχεται από το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) μέχρι το τέλος του 2015. Το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) είναι ο φορέας διαχείρισης του συστήματος εγγύησης των τραπεζικών καταθέσεων και επενδυτικών υπηρεσιών και ο οποίος διέπεται από τον ν. 3746/2009 (ΦΕΚ 27 Α’ 16/2/2009).

Σκοπός του είναι η καταβολή αποζημίωσης στους καταθέτες των πιστωτικών ιδρυμάτων που ευρίσκονται σε αδυναμία να εκπληρώσουν τις προς αυτούς υποχρεώσεις τους και η καταβολή αποζημίωσης στους επενδυτές-πελάτες των πιστωτικών ιδρυμάτων που ευρίσκονται σε αδυναμία να εκπληρώσουν τις προς αυτούς υποχρεώσεις τους, για απαιτήσεις που απορρέουν από την παροχή «καλυπτόμενων επενδυτικών υπηρεσιών», με στόχο , όπως αναφέρεται, τη συμβολή στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το όριο αυτό είναι κοινό σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση κοινοτική οδηγία, αλλά κάθε χώρα είναι υπεύθυνη για την αποζημίωση των πολιτών της. Κάθε κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει εάν θα εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα καταμερισμού των επιβαρύνσεων σε περίπτωση τραπεζικών διασώσεων.

Θα πρέπει να ξεκαθαριστεί, ότι  το κούρεμα καταθέσεων δεν αποτελεί το πρώτο βήμα στην περίπτωση που μια τράπεζα κριθεί υπό- κεφαλαιοποιημένη. Η κοινοτική οδηγία για την ανάκαμψη και εξυγίανση τραπεζών προβλέπει πως  αν μια τράπεζα χρειαστεί διάσωση οι αρχές θα πρέπει πρώτα να επιβάλλουν «κούρεμα» σε πιστωτές που επενδύουν σε τραπεζικό κεφάλαιο, όπως για παράδειγμα οι μέτοχοι, αλλά και οι κάτοχοι των μετατρέψιμων ομολόγων και junior ομολόγων.  

Οι μέτοχοι είναι οι πρώτοι που θα υποστούν τις απώλειες και θα ακολουθήσουν οι ομολογιούχοι. Αυτή η διαδικασία προσδιορίζεται ως διάσωση της τράπεζας με ίδια μέσα (bail-in) και διαφοροποιείται από τη διάσωση με Δημόσιο χρήμα (bail-out).

Για να διατηρηθούν οι προοπτικές ανάκαμψης μιας τράπεζας η διαδικασία του bail-in ισχύει τουλάχιστον μέχρι 8% του συνολικού ενεργητικού της τράπεζας. Αυτό σημαίνει πως οι μέτοχοι  και η συντριπτική πλειοψηφία των ομολογιούχων θα χάνουν πλήρως τα χρήματα τους. Αν χρειάζονται περισσότερα χρήματα για τη διάσωση, τότε οι αρχές μπορούν να διαθέτουν κεφάλαια από το εθνικό ταμείο εξυγίανσης.

Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων, πριν από το «κούρεμα» καταθέσεων το κάθε κράτος αφού πρώτα «κουρέψει» μετόχους και ομολογιούχους μπορεί να ζητήσει στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων τη διάσωση των τραπεζών με χρηματοδότηση προερχόμενη από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM).

Αλλά ακόμη και ένα η χώρα δεν έχει πρόσβαση στον ESM η οδηγία BRRD προβλέπει πως οι καταθέσεις των φυσικών προσώπων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που υπερβαίνουν τις 100 000 ευρώ θα μπορούν να τύχουν προνομιακής μεταχείρισης, υπό την έννοια ότι δεν θα κουρευτούν πριν υποστούν τη ζημία άλλοι μη εξασφαλισμένοι  πιστωτές. Εφόσον οι μέτοχοι και ομολογιούχοι «κουρευτούν» τότε θα εξετασθεί και η απομείωση των καταθέσεων άνω των 100.000.

Ξαναλέμε, ότι οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ είναι σήμερα εγγυημένες από το Ελληνικό Δημόσιο, αλλά το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων δεν διαθέτει περισσότερα από 1,8 δισ. ευρώ. 

Οσα πρέπει να γνωρίζετε για το «κούρεμα» των καταθέσεων - Τι προβλέπει η οδηγία

Τέλος, πρέπει να τονισθεί πως στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εποπτεύεται από τους ελεγκτές του Ενιαίου Μηχανισμού Εποπτείας της ΕΚΤ (SSM) οι οποίοι και είναι αρμόδιοι να παρακολουθούν στενά την φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών, ώστε να μην καταστούν υπο-κεφαλαιοποιημένες. Η εποπτεία αυτή βέβαια προϋποθέτει την παρουσία της χώρας στο ευρώ.

φώτος από google

 


Warning: current() expects parameter 1 to be array, null given in /home/zwstithe/public_html/modules/mod_weather_gk4/helper.php on line 333

Θεσσαλονίκη